Half mei opende de vernieuwde begane grond van het Stadhuis Amsterdam. Daarmee worden delen van het oorspronkelijke openbare binnengebied van het Stadhuis en Nationale Opera & Ballet opnieuw publiek toegankelijk. De gemeente Amsterdam en Dam & Partners Architecten hebben de ruimten aan het Waterlooplein, de binnenstraat, de binnentuin en de hoofdentree aan de Amstel ingrijpend gerenoveerd en opnieuw met elkaar verbonden.
Het Stadhuis werd in 1986 opgeleverd naar ontwerp van Cees Dam en Wilhelm Holzbauer. Het gebouw was oorspronkelijk ontworpen als een openbaar en toegankelijk stadsgebouw met binnenstraten en publieke routes door het complex. In de loop der jaren werden delen daarvan steeds verder afgesloten. Met de renovatie stelt de gemeente het oorspronkelijke concept in aangepaste en eigentijdse vorm opnieuw open voor Amsterdammers en bezoekers.
Eerder renoveerde de gemeente al de bestuursvleugel, de kantoren en de zogenoemde Plaza, die inmiddels in gebruik zijn genomen. Nu rondt de gemeente ook de verbouwing van de begane grond af. Zo transformeert het Stadhuis naar een opener, gastvrije en levendige plek die sterker verbonden is met de stad en haar omgeving.
Het plan komt voort uit een oproep van de gemeente om ideeën te ontwikkelen voor de invulling van de begane grond van het Stadhuis, waarbij het Waterlooplein en de markt nadrukkelijk moesten worden betrokken. Voor de in totaal 9.000 m² aan ruimten werden circa 180 voorstellen ingediend, waarvan uiteindelijk drie plannen overbleven. ‘Gemaakt in Amsterdam’, later omgedoopt tot ‘Ondernemerscollectief Amstel 1’, werd als winnaar geselecteerd. Het collectief is hoofdhuurder van de ruimten, waarin maatschappelijke en commerciële Amsterdamse midden- en kleinbedrijven een plek krijgen.
De inkomsten uit verhuur maakten het mogelijk de gevels aan het Waterlooplein, het entreegebied van het Stadhuis en Nationale Opera & Ballet en de binnentuin aan te pakken en te vergroenen. Dam & Partners Architecten tekende voor het ontwerp.
De renovatie herstelt het oorspronkelijke assenstelsel dat het Waterlooplein, de Amstel en de Zwanenburgwal met elkaar verbindt. Aan de zijde van het Waterlooplein zijn de bestaande gevelopeningen vergroot, waardoor een directe relatie met de markt op het plein ontstaat. Ook zijn delen van de lange gang nu te openen, zodat ruimte beschikbaar komt voor programmering en activiteiten.
De binnentuin verbindt de Amstel met het Waterlooplein en is overdag en in de vroege avond vrij toegankelijk. Via een nieuwe trap is ook het balkon boven de hoofdentree openbaar bereikbaar. Daarnaast biedt het complex ruimte voor evenementen zoals tentoonstellingen en markten met verse producten. Als onderdeel van de renovatie zijn extra groenvoorzieningen toegevoegd en zonnepanelen op het dak geplaatst.
Op het dakterras en in Studio Boekman, de in december 2023 geopende experimentele opera-, theater- en balletzaal die Dam & Partners Architecten realiseerde door de voormalige Boekmanzaal te transformeren, organiseert Nationale Opera & Ballet samen met culturele partners activiteiten gericht op jong talent, experiment en ontwikkeling. De zaal is gelegen aan dezelfde heropende publieke route door het complex en kan worden geopend naar de publieke binnenruimte, zodat zowel binnen- als buitenvoorstellingen mogelijk zijn.
Dam & Partners Architecten, Amsterdam
